Misschien is de beste oplossing wel een van de oudste. “Minstens uit de tijd van Annius van Viterbo in 1490 n. Chr.”, merkt Witherington op,
dateert de overlevering dat Matteüs’ geslachtsregister Jezus’ afstamming volgt via Jozef (zijn wettelijke geslachtsregister), terwijl Lucas’ geslachtsregister zijn afstamming via Maria geeft (zijn natuurlijke geslachtsregister). [Deze oplossing wordt] ondersteund door het feit dat het geboorteverhaal van Matteüs zich meer richt op de rol van Jozef dan van Maria, terwijl in Lucas’ verhaal Maria de meer centrale figuur in het drama is. Het sluit ook aan bij de oude veronderstelling dat Jozef uiteindelijk de bron van een groot deel van het geboorteverhaal van Matteüs is, terwijl Maria de belangrijkste bron is voor het merendeel van Lucas’ materiaal. (Witherington III, BJ, 65)
Ook Geisler en Howe nemen deze positie in om het verschil tussen de twee geslachtsregisters te verklaren. Hun verwoording van de positie en hun redenen om haar te aanvaarden voegen enkele belangrijke punten toe aan Witheringtons opmerkingen:
[De geslachtsregisters in Matteüs en Lucas] zijn twee verschillende voorouderlijke lijnen, de een via zijn [Jezus] wettelijke vader, Jozef, en de ander via zijn feitelijke moeder, Maria. Matteüs geeft de officiële lijn, omdat hij Jezus’ geslachtsregister aan de orde stelt met het oog op de Joodse belangstelling voor de kenmerken van de Joodse Messias, die vereisten dat de Messias uit het zaad van Abraham en de lijn van David stamde (vgl. Matteüs 1:1).
Lukas, schrijvend voor een breder Grieks publiek, houdt rekening met hun belangstelling voor Jezus als de Volmaakte Mens (naar wie de Grieken op zoek waren). Vandaar dat hij Jezus terugvoert tot op de eerste mens, Adam (Lucas 3:38).
Dat Matteüs Jezus’ geslachtsregister van vaderskant geeft en Lucas zijn geslachtsregister van moederskant wordt ondersteund door verschillende feiten. Allereerst: hoewel beide geslachtsregisters Christus terugvoeren tot David, gaat dat via verschillende zoons van David. Matteüs voert Jezus’ geslachtslijn terug via Jozef (zijn wettelijke vader) naar Davids zoon Salomo, de koning, van wie Christus rechtmatig de troon van David erfde (vgl. 2Samuël 7:12 e.v.) Lucas’ doel, daarentegen, is om aan te tonen dat Christus werkelijk mens was. Hij voert Christus dus terug op Davids zoon Natan, via zijn echte moeder, Maria, door wie Hij met recht kan zeggen werkelijk mens te zijn, de redder van de mensheid.
Bovendien zegt Lucas niet dat hij Jezus’ geslachtsregister via Jozef geeft. Hij zegt dat Jezus “zoals algemeen werd aangenomen” (Lucas 3:23) de zoon van Jozef was, hoewel Hij feitelijk de zoon van Maria was. Bovendien past het feit dat Lucas Maria’s geslachtsregister geeft bij zijn beroepsmatige belangstelling (hij was arts) voor moeders en geboorten en bij de nadruk die hij in dit evangelie legt op vrouwen (vandaar soms de benaming “het evangelie voor vrouwen” voor dit boek).
Ten slotte, het feit dat de twee geslachtsregisters bepaalde namen gemeenschappelijk hebben (zoals Sealtiël en Zerubbabel, vgl. Matteüs 1:12 met Lucas 3:27) bewijst niet dat het twee dezelfde geslachtsregisters zijn, om de volgende redenen: Ten eerste zijn het geen ongebruikelijke namen. En bovendien, zelfs in één en hetzelfde geslachtsregister vinden we een herhaling van de namen Jozef en Juda. (Geisler, WCA, 385-386)
Ook de Bijbelwetenschapper Gleason Archer aanvaardt deze oplossing, en onderbouwt haar verder:
Matteüs 1:1-16 geeft het geslachtsregister van Jezus via Jozef, die zelf een nakomeling van koning David was. Als Jozefs aangenomen zoon werd Jezus diens wettelijke erfgenaam. Let goed op de verwoording in vers 16: “Jakob verwekte Jozef, de man van Maria. Bij haar werd Jezus verwekt, die Christus genoemd wordt” (Matteüs 1:16). Dit contrasteert met de formulering van de opeenvolging van Jozefs voorouders in de voorafgaande verzen: “Abraham verwekte [egenn’sen] Isaak, Isaak verwekte Jakob enz. Er wordt niet gezegd dat Jozef Jezus verwekte, hij wordt alleen “de man van Maria, bij wie [vrouwelijk genitief] Jezus is verwekt” genoemd.
Lucas 3:23-38 daarentegen lijkt de geslachtslijn van Maria zelf te geven, helemaal teruggevoerd tot voor de tijd van Abraham naar Adam en het begin van het menselijke geslacht. Dit lijkt geïmpliceerd te worden door de verwoording van vers 23: “Jezus, die … zoals algemeen werd aangenomen, de zoon van Jozef was”. Dit “zoals algemeen werd aangenomen” wijst erop dat Jezus niet werkelijk de biologische zoon van Jozef was, hoewel dit door de omstanders algemeen werd aangenomen. Verder vestigt het de aandacht op de moeder, Maria, die noodzakelijkerwijs de enige ouder geweest moet zijn door wie Jezus van een voorvaderlijke lijn kon afstammen. Vervolgens wordt haar geslachtsregister gegeven, beginnend met Eli, die feitelijk Jozefs schoonvader was, in tegenstelling tot Jozefs eigen vader, Jakob (Matteüs 1:16). Maria’s afstammingslijn liep via Natan, de zoon van Batseba (of “Batsua” volgens 1Kronieken 3:5), de vrouw van David. Jezus stamde dus biologisch via Natan, en wettelijk via Salomo af van David. (Archer, EBD, 316)
Nog meer bewijs voor dit gezichtspunt komt van de Bijbelverklaarder Donald Grey Barnhouse:
Er zijn twee geslachtsregisters. De lijnen lopen parallel vanaf Abraham tot David, maar dan gaat Matteüs verder naar Jezus via Davids zoon Salomo, terwijl Lucas op Jezus komt via Davids zoon Natan. Met andere woorden, de twee geslachtsregisters zijn de lijnen van twee broers en de kinderen worden neven. Wanneer ik stel dat Lucas’ geslachtsregister dat van de maagd Maria is en Matteüs’ geslachtsregister dat van Jozef, volg ik niet slechts de traditie van de vroege kerk, zoals dr. James Orr dat stelt, maar geef ik de enige verklaring die aansluit bij de feiten. Het hele punt van verschil is dat Salomo’s lijn de koninklijke lijn was en Natans lijn de wettelijke….
Maar het grootste bewijs ligt in een van de namen in het verslag van Matteüs: de naam Jechonja. Het is die naam die de reden vormt voor de opneming van het geslachtsregister van Jezus’ stiefvader, want hij bewijst dat Jozef nooit de vader van Jezus had kunnen zijn, of als hij dat wel geweest was, dat Jezus nooit de Messias had kunnen zijn. In het gebruik van die naam ligt het doorslaggevende bewijs dat Jezus de zoon van Maria is en niet de zoon van Jozef: Jechonja was door God vervloekt met een vloek die hem en zijn nakomelingen de troon ontnam. “Dit zegt de HEER.” lezen we in Jeremia 22:30, “Stel deze man als kinderloos te boek, schrijf dat zijn leven mislukt is, want geen van zijn nakomelingen zal ooit op Davids troon zitten en over Juda regeren.” Niet een van de zeven zonen (1Kronieken 3:17,18) van deze man heeft ooit op de troon gezeten. Geen enkele vleselijke zoon van deze man kon koning zijn vanwege de vloek van God. Als Jezus de zoon van Jozef was, was Hij vervloekt geweest en had Hij nooit de Messias kunnen zijn.
Anderzijds was de lijn van Natan niet de koninklijke lijn. Een zoon van Eli zou geconfronteerd zijn met het feit dat er een koninklijke lijn was die elke aanspraak afkomstig van de lijn van Natan betwist zou hebben. Hoe werd dit dilemma opgelost? Het werd opgelost op een manier die zo simpel is dat het agnostici die proberen de Bijbel aan flarden te scheuren volkomen in verwarring brengt. Het antwoord is dit: De lijn waarop geen vloek rustte bracht Eli en zijn dochter, de maagd Maria, en haar zoon Jezus Christus voort. Hij is dus bevoegd door de lijn van Natan en is de laatste van die lijn. De lijn waarop een vloek lag bracht Jozef voort, die een einde maakt aan de lijn van Salomo, want Jozefs andere kinderen hebben nu een oudere broer die, wettelijk, door adoptie, de koninklijke erfgenaam is. Hoe kan de titel sowieso onbezet zijn? Een vloek op de ene lijn en het ontbreken van een regerend koningshuis in de andere.
Maar toen God de heilige Geest de Heer Jezus verwekte in de schoot van de maagd, zonder een aardse vader te gebruiken, was het kind dat werd geboren het zaad van David naar het vlees. En toen Jozef Maria trouwde en het ongeboren kind onder zijn beschermende zorg nam, en Hem de titel gaf die Hem bereikt had via zijn voorvader Salomo, werd de Heer Jezus de wettelijke Messias, de koninklijke Messias, de onvervloekte Messias, de ware Messias en de enige Messias. De lijnen zijn uitgeput. Elke mens die nu in deze wereld komt en beweert aan de voorwaarden te voldoen is een leugenaar en een kind van de duivel. (Barnhouse, MR, 45-47)
Liefeld concludeert: “Er is geen gebrek, maar een overvloed aan mogelijkheden. Vandaar dat het ontbreken van zekerheid vanwege de ontoereikendheid van de gegevens niet impliceert dat er in één of beide evangeliën fouten staan.” (Liefeld, L, 861-862)
Er zijn misschien niet genoeg gegevens om te voorzien in een definitieve oplossing voor de verschillen tussen de geslachtsregisters van Matteüs en Lucas, maar er zijn zeker genoeg gegevens om te concluderen dat de verschillen niet onverenigbaar zijn, en dat ze dus geen werkelijke tegenspraak vormen in het Bijbelse verhaal van Jezus’ maagdelijke geboorte.



